1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ("Yönetmelik") ile tüketici haklarının korunması ve aldatıcı ticari uygulamaların önlenmesi amacıyla kapsamlı düzenlemeler yapılmıştır.
Ticaret Bakanlığı’nın yayımladığı kamuoyu duyurusu ve ilgili mevzuat metni ışığında, 1 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girecek olan ve pazarlama iletişimi süreçlerinde şirketlerin uyum sağlaması gereken temel hususlar aşağıda dikkatlerinize sunulmuştur.
1. Yapay Zekâ ve Dijital Karakterlere Yönelik Sınırlandırmalar
Yapay zeka teknolojilerinin pazarlama iletişimindeki kullanımına belirli kısıtlamalar getirilmiştir. Ticari reklamlarda yapay zekâ teknolojilerinden faydalanılarak insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere yer verilmesi durumunda, bu hususun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir bir biçimde tüketiciye bildirilmesi zorunlu kılınmıştır.
Ayrıca, gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, söz konusu mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimini uyandıran veya tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması kesin surette yasaklanmıştır. Böylelikle yapay zeka teknolojilerinin kullanımına dair düzenlemeler bu mevzuata ilk kez bu şekilde girmiştir.
2. Çevresel Beyanlar ve İspat Yükümlülüğü
Değişiklik öncesi dönemde reklamlardaki, çevre dostu ibarelerinin kullanımı genel hükümlere tabi olup, özel ispat şartı aranmamaktaydı. Yeni düzenleme ile ise sürdürülebilirlik odaklı çevresel beyan içeren reklamlara ispat yükümlülüğü getirilmiştir. Sürdürülebilirlik iddialarını içeren reklamlarda "çevre dostu" gibi genel içerikli kavramların herhangi bir açıklama yapılmaksızın kullanılması engellenmiştir. Çevresel beyanların, mal veya hizmetin yaşam döngüsündeki hangi aşamayı kapsadığı açıkça belirtilmek zorundadır. Sunulan sertifika ve onayların; üniversitelerin ilgili bölümlerinden, yetkili kurumlardan veya akredite bağımsız araştırma ve test kuruluşlarından alınan geçerli belgelerle ispatlanması şartı getirilmiştir.
3. Sosyal Medya Etkileyicileri (Influencer) Aracılığıyla Yapılan Tanıtımlar
Mevzuata "sosyal medya etkileyicisi" tanımı ilk kez resmi olarak eklenmiştir. Söz konusu kişiler tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda reklam içeriğinin açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir olması zorunluluğu getirilmiştir. Kullanılacak "Reklam" veya "Tanıtım" ibarelerinin, ekran kaydırılmadan görülebilecek bir konumda ve arka plandan kolayca ayırt edilecek büyüklükte olması hüküm altına alınmıştır. Sadece sesli olarak yapılan reklamlarda dahi yayının başında bu durumun dinleyiciye bildirilmesi zorunlu tutulmuştur.
4. İndirimli ve Koşullu Satış Reklamları
Tüketicilere indirim veya sair faydaların sağlanmasını belirli bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da doğrudan indirimli satış mevzuatına tabi kılınmıştır. İndirimli satış reklamlarında referans alınacak fiyat, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat olarak belirlenmiş ve bu tutarın üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat şeklinde gösterilmesine olanak tanınmıştır. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmet satışlarında ise indirimli fiyattan bir önceki fiyatın esas alınacağı düzenlenmiştir. Bir satış kanalında uygulanan fiyatın, diğer kanallardaki indirimli satışlar için emsal teşkil edemeyeceği düzenlenmiştir.
5. Tüketici Değerlendirmeleri ve Şikâyet Süreçleri
İnternet platformlarında yer alan tüketici değerlendirmelerinin güvenilirliğini artırmak adına, satın alım sürecinin doğrulanamadığı mecralardan alınan yorumların yayımlanması yasaklanmıştır. Böylece, yalnızca ilgili mal veya hizmeti fiilen satın alan kişiler tarafından yorum yapılması esası getirilmiştir.
Değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat veya satıcı gibi farklı kategoriler altında sunulması halinde dahi, tüm değerlendirmelere aynı alanda açık ve erişilebilir şekilde yer verilmesi kuralı getirilmiştir.
Öte yandan, şikâyet platformlarında satıcı ve sağlayıcılara iddialara cevap verebilmeleri için tanınan yetmiş iki saatlik süre kırk sekiz saate indirilmiştir. Bu süre zarfında yanıt verilmemesi durumunda tüketici şikâyetlerinin doğrudan yayımlanacağı hüküm altına alınmıştır.
Satın alım süreci doğrulanamayan platformlardan elde edilen yorumların yayınlanması ve pazarlama aracı olarak kullanılması yasaklanmıştır. Mal veya hizmetin satışını artırmak gayesiyle sahte değerlendirme yapılmasına yönelik taraf anlaşmaları hukuka aykırı kabul edilmiştir.
6. Hedefli Reklamcılık ve Kişisel Veri Kullanımı
Kişisel verilerin analiz edilmesi yoluyla yürütülen hedefli reklamcılık faaliyetlerinde, reklamın hangi kriterlere dayanılarak tüketiciye sunulduğu ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği bilgisinin paylaşılması zorunlu tutulmuştur. Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak beklendiği hallerde, profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması tamamen yasaklanmıştır.
7. Akademik Unvanların Kullanımı
Tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin engellenmesi gayesiyle, ticari reklam ve ilanlarda akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı bir biçimde kullanılamayacağına dair açık bir hüküm mevzuata eklenmiştir.
8. Yasaklı Reklamlar
Falcı, medyum ve astrolog gibi hizmetlerin yanı sıra elektronik sigaralar, yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasaklarının kapsamı genişletilmiş, yasa dışı tüm şans oyunları bu yasağa dahil edilmiştir. Ek olarak, takviye edici gıdaların normal beslenme düzeni kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak nitelikte reklamı yasaklanmış olup, söz konusu ürünlerin yalnızca sağlık beyanı kapsamı dışında kalan hususlarda karşılaştırmalı reklamının yapılabileceği düzenlenmiştir.
Sonuç olarak, Ticaret Bakanlığının haksız rekabeti ve tüketici mağduriyetini önlemeye yönelik sıkı denetim politikaları dikkate alındığında, şirketlerin ve aracı hizmet sağlayıcıların 1 Ağustos 2026 tarihine kadar pazarlama süreçlerini, web sitesi tasarımlarını ve sözleşmesel altyapılarını yeni mevzuata uyumlu hale getirmeleri hukuki ve ticari güvenlikleri açısından elzemdir.